Handboek ‘open data voor lokale besturen’

Context

Digitalisering is vandaag geen nieuw begrip meer. De digitale transformatie schrijdt voort aan een razend tempo en dit brengt een dataficatie van de samenleving met zich mee. Op basis van kwaliteitsvolle data kunnen de actoren uit de quadruple helix (overheid, ondernemingen, onderzoeksinstellingen en burgers) nieuwe diensten uitdenken, inzicht krijgen in maatschappelijke uitdagingen en onderbouwde beslissingen nemen. Door data open te stellen en te delen kunnen we als samenleving op een gepaste manier meebouwen aan deze transformatie en datarevolutie.

Waarom dit handboek?

Dit handboek kadert in het Smart Flanders-programma van de Vlaamse Overheid, in opdracht van Vlaams minister voor Binnenlands Bestuur bevoegd voor Stedenbeleid, Bart Somers, en het team Stedenbeleid van het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB). Het programma ondersteunt lokale besturen bij de ontwikkeling, uitwerking en implementering van een strategie over slimme stedelijkheid en de rol van data en technologie. Meer informatie is te vinden op https://smart.flanders.be.

Doelgroep

Dit handboek is opgesteld met een breed doelpubliek in het achterhoofd, maar richt zich vooral tot lokale overheden die aan de slag willen gaan met open data. Het maturiteitsniveau van de organisatie speelt hierbij uiteraard een rol: je kan met dit handboek aan de slag, als je helemaal nog geen ervaring hebt met open data en je graag de beginselen wil begrijpen. Daarnaast gaan we ook in op een aantal uitdagende kwesties bij het concept, die vandaag soms nog openliggen. Dit handboek bevat dus niet enkel antwoorden, maar wil ook het debat over een aantal vragen aanzwengelen om zo samen tot oplossingen te komen.

 

Opbouw

In het volgende hoofdstuk komt een brede introductie aan bod over het concept ‘open data’, de achterliggende visie en hoe dit vertaald wordt in het Open Data Charter. Het Open Data Charter is een engagementsverklaring over een aantal principes, die al geratificeerd werd in een aantal lokale besturen, waaronder de dertien centrumsteden en de Vlaamse Overheid. Ook lichten we het juridische kader toe en staan we stil bij voorbeeldclausules voor aanbestedingen door lokale besturen waarbij open data gewenst is. Vervolgens behandelt hoofdstuk 3 het ‘opendataproces’ en een aantal vaak voorkomende vragen en principes. In hoofdstuk 4 staan we stil bij “linked open data”. In hoofdstuk 5 ligt de focus niet op de data zelf, maar wel de hergebruikende partijen. Het zesde hoofdstuk behandelt een aantal uitdagingen waar lokale administraties voor staan. Dit alles wordt vertaald in een overzicht met de belangrijkste lessen over open data in hoofdstuk 7, en in een checklist in hoofdstuk 8. In hoofdstuk 9 geven we een beknopt overzicht van de opleidingsonderdelen in het Smart Flanders-programma en bespreken we hoe de quick-scan voor lokale besturen hieraan gekoppeld is. Tot slot verwijzen we naar bijkomende bronnen en interessante wetgeving.

Disclaimer

De hieronder geformuleerde teksten (en specifiek de voorbeeldclausules waarnaar verwezen wordt) zijn suggesties die uiteraard geval per geval bekeken en desgevallend aangepast dienen te worden. Dit handboek is opgesteld door imec in het kader van het Smart Flanders-programma van het Agentschap Binnenlands Bestuur, in nauwe samenwerking met de afdeling Aankoopcentrale en Overheidsopdrachten van het Facilitair Bedrijf en de dienst Informatiebeleid van Digitaal Vlaanderen. Bij de ontwikkeling van dit handboek werd er gestreefd naar uiterste zorgvuldigheid. Desondanks kunnen hieraan geen rechten worden ontleend. De opstellers aanvaarden dan ook geen aansprakelijkheid voor de gevolgen van eventuele onjuistheden of tekortkomingen in dit handboek.


Blijf op de hoogte van onze laatste ontwikkelingen en volg ons op de verschillende social media kanalen.